Dlaczego Polacy śpią i regenerują się coraz gorzej? Najczęstsze przyczyny problemów ze snem

Najnowsze badania przeprowadzone przez UCE RESEARCH dla platformy ePsycholodzy.pl wskazują, że aż 41% Polaków jest niezadowolonych ze swojego snu.

Odsetek ten z roku na rok rośnie. Co jest tego przyczyną? Najczęstsze przyczyny problemów ze snem to:

1. Problemy z zasypianiem – 43%
2. Budzenie się w nocy – 34%
3. Martwienie się o swoją przyszłość – 33%
4. Stres – 30%
5. Nadużywanie technologii przed snem – 26%

Co istotne, większość tych czynników ma wspólny mianownik – przewlekłe napięcie psychiczne. Współczesny styl życia, nadmiar obowiązków, niepewność ekonomiczna, presja zawodowa czy nadmiar informacji sprawiają, że organizm coraz częściej funkcjonuje w stanie ciągłej gotowości. W efekcie mózg ma trudności z przejściem z trybu aktywności do trybu odpoczynku.

Problem pogłębia fakt, że niewystarczająca ilość snu dodatkowo obniża odporność na stres, pogarsza koncentrację oraz zwiększa ryzyko występowania zaburzeń lękowych i depresyjnych. Powstaje błędne koło – stres pogarsza sen, a zły sen jeszcze bardziej nasila stres.

Problemy z zasypianiem – przyczyny i skutki

Najczęściej zgłaszanym problemem jest trudność z zasypianiem. Dotyczy ona aż 43% osób niezadowolonych z jakości swojego snu.

Problemy z zaśnięciem najczęściej wynikają z: gonitwy myśli, analizowania wydarzeń z całego dnia,
planowania kolejnych obowiązków, zamartwiania się przyszłością, napięcia emocjonalnego, przewlekłego stresu.

Wieczorem, gdy ustają bodźce zewnętrzne, wiele osób zaczyna intensywnie analizować swoje problemy. Mózg pozostaje aktywny, a poziom pobudzenia układu nerwowego nie pozwala na naturalne wyciszenie organizmu.

Regularne problemy z zasypianiem mogą prowadzić do: skrócenia czasu snu, przewlekłego zmęczenia,
pogorszenia koncentracji i pamięci, większej drażliwości, spadku odporności, zwiększonego ryzyka rozwoju przewlekłej bezsenności.

Im częściej pojawia się lęk związany z samym zasypianiem, tym bardziej utrwala się mechanizm bezsenności.

Budzenie się w nocy – przyczyny i skutki

Drugim najczęściej występującym problemem jest wielokrotne budzenie się w nocy. Obecnie doświadcza go ponad jedna trzecia badanych.

Dlaczego budzimy się w nocy?

Nocne powody wybudzeń wynikają z: przewlekłego stresu, nadmiernego napięcia psychicznego,
problemó zdrowotnych, nieodpowiednich warunków do spania, zaburzeń rytmu dobowego.

Organizm pozostający pod wpływem stresu jest bardziej czujny i łatwiej reaguje na nawet niewielkie bodźce. Sen staje się płytszy i mniej regenerujący.

Jakie są skutki nocnych wybudzeń? Częste przerywanie snu powoduje: gorszą regenerację organizmu,
uczucie niewyspania mimo odpowiedniej liczby godzin w łóżku, problemy z koncentracją,
większą senność w ciągu dnia, pogorszenie wydolności psychicznej i fizycznej.

Długotrwałe ignorowanie tego problemu może prowadzić do rozwoju przewlekłej bezsenności.

Zamartwianie się przed zaśnięciem – dlaczego tak bardzo utrudnia sen?

Aż 33% Polaków przyznaje, że przed snem martwi się o swoją przyszłość.

Skąd bierze się wieczorne zamartwianie? Najczęściej dotyczy ono: sytuacji finansowej, zdrowia,
pracy, relacji rodzinnych, bezpieczeństwa, wydarzeń społecznych i gospodarczych.

Wieczorem mózg nie jest już zajęty codziennymi obowiązkami, dlatego łatwiej skupia się na potencjalnych zagrożeniach. W rezultacie pojawiają się natrętne myśli i trudności z wyciszeniem emocji.

Przewlekłe zamartwianie prowadzi do: wydłużenia czasu zasypiania, częstszych przebudzeń,
zwiększonego poziomu lęku, pogorszenia jakości odpoczynku, narastającego zmęczenia psychicznego.

Im dłużej utrzymuje się taki mechanizm, tym większe ryzyko rozwoju zaburzeń lękowych i przewlekłej bezsenności.

Wysoki poziom stresu przed snem – jakie są jego konsekwencje?

Stres został wskazany przez blisko 30% badanych jako jedna z głównych przyczyn problemów ze snem. Co więcej, specjaliści podkreślają, że stres jest elementem wspólnym dla większości pozostałych przyczyn bezsenności.

Dlaczego stres utrudnia sen? W sytuacji stresowej organizm wydziela większe ilości kortyzolu i adrenaliny. Hormony te przygotowują organizm do działania, zwiększają czujność i utrzymują układ nerwowy w stanie gotowości.

To naturalna reakcja w sytuacji zagrożenia, jednak gdy utrzymuje się przez wiele tygodni lub miesięcy, zaczyna negatywnie wpływać na jakość snu.

Osoby żyjące w przewlekłym stresie często: mają trudności z wyciszeniem się, długo zasypiają, budzą się w nocy, budzą się zbyt wcześnie rano, nie odczuwają regeneracji po przespanej nocy.

Nieleczony przewlekły stres może prowadzić do: przewlekłej bezsenności, zaburzeń koncentracji, spadku odporności, większego ryzyka depresji i zaburzeń lękowych, problemów z pamięcią,
pogorszenia wydajności w pracy, zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia.

Brak odpowiedniej ilości snu dodatkowo osłabia zdolność organizmu do radzenia sobie z kolejnymi stresującymi sytuacjami, tworząc błędne koło trudne do przerwania.

Nadużywanie technologii przed snem – problem niebieskich ekranów

Coraz więcej osób przyznaje, że bezpośrednio przed snem korzysta z telefonu, komputera lub ogląda telewizję. Problem ten dotyczy już ponad jednej czwartej Polaków.

Dlaczego ekrany utrudniają zasypianie? Smartfony, tablety i komputery emitują światło niebieskie, które wpływa na pracę naszego zegara biologicznego.

Niebieskie światło hamuje wydzielanie melatoniny – hormonu odpowiedzialnego za przygotowanie organizmu do snu. W efekcie organizm otrzymuje sygnał, że nadal trwa dzień i powinien pozostać aktywny.

Jednocześnie korzystanie z mediów społecznościowych, wiadomości czy filmów pobudza mózg i utrudnia jego wyciszenie.

Jakie są skutki korzystania z telefonu przed snem? Regularne korzystanie z urządzeń elektronicznych wieczorem może powodować: późniejsze zasypianie, płytszy sen, częstsze wybudzenia, krótszy czas snu,
gorszą regenerację organizmu, większe zmęczenie w ciągu dnia.

Jak ograniczyć wpływ niebieskiego światła? Eksperci zalecają: odłożenie telefonu przynajmniej 60 minut przed snem, unikanie oglądania telewizji bezpośrednio przed położeniem się do łóżka,
korzystanie z trybu ograniczającego emisję światła niebieskiego, zastąpienie telefonu czytaniem książki lub ćwiczeniami relaksacyjnymi, utrzymywanie stałych godzin zasypiania.

Drobne zmiany codziennych nawyków mogą znacząco poprawić jakość snu i przywrócić organizmowi możliwość pełnej nocnej regeneracji.